четверг, 26 сентября 2019 г.

Արտաշես Ա և Տիգրան Մեծ


Արտաշեսը հյուսիսից վերադարձնում է Գուգարքը
Հարավից վերադարձնում է Տմորիք
Արևելքից վերադարձնում է Փայտակարան և Կասպից
Արևմուտքից վերադարձնում է Կարին, Դերջան և Եկեղի
   Ք. Ա. III դարի վերջին Սելևկյաններին կարճ ժամանակով հաջողվեց իրենց գերիշխանությունը հաստատել հայկական չորս թագավորությունների վրա։ Մեծ Հայքում Ք. Ա. 201 թ. Սելևկյան կառավարիչ էր նշանակվել հայ մեծատոհմիկ Արտաշեսը, իսկ Ծոփքում՝ Զարեհը։ Ք. Ա. 189-160 թ. Գահակալվել է Արտաշես Ա-ն։ Սելևկյաններն ընդարձակ ծրագրեր էին մշակել Փոքր Ասիան ամբողջությամբ գրավելու ուղղությամբ։ Նույն տարածաշրջանում ուզում էր իր ուժը տարածել Հռոմը, այդ պատճառով կողմերը սկսում են մարտել։ Վճռական ճակատամարտը եղի ունեցավ Ք. Ա. 190 թ. Մագնեսիա քաղաքի մոտ։ Հռոմեացիները տանում են հազթանակ Սելևկյան Անտիոքոս III թագավորի։ Ք.Ա. 185 թվականում Արտաշես Ա-ն հիմնադրում է Արտաշատ մյարաքաղաքը Արարատյան դաշտում՝ Երասխ և Մեծամոր գետերի ջրկիցում։ Ք. Ա. 180 թվականին հողային օրենսգիրքն է ստեղծում Արտաշեսը։ Ք. Ա. 160 թվականին մահանում է Արտաշես Ա-ին։
   Արտաշես Ա հաջորդողը իր որդի Արտավազդ Ա(Ք. Ա. 160-115 թ.)։ Ք. Ա. II դարի վերջին Պարթևստանի Միհրդատ Բ թագավորն հարձակվեց Հայաստանի վրա։ Չնայաց այն փաոտը, որ հայկական զորքը կարողանում է պարթևական զորքերը Հայաստանից դուրս շպրտել և ամրապնդվել Արտավազդ Ա-ն ստիպված է լինում իր եղբորորդուն՝ Տիգրանին (ապագա Տիգրան Բ Մեծը), պատանդ տալ պարթևներին։

вторник, 24 сентября 2019 г.

Վիլ-Ժուիֆ հոգեբուժարանի արխիվները. Կոմիտաս


Ծանոթացիր «Վիլ-Ժուիֆ հոգեբուժարանի արխիվները» նյութի հետ, փորձիր վերաբերմունք արտահայտող տեքստ գրել:
Վիլ-Ժուիֆ հոգեբուժարանի արխիվները
   Ես համարում եմ, որ Կոմիտասի հոգեբուժարան ընկնելու պատճառը ոնց միշտ թուրքերի ցանկությունն է հայերին ոչնչացնելը։ Նրանք որոշեցին, որ եթե ճակատագիրը բերում է նրանց հնարավորություն վերացնել Կոմիտասին, ապա նրանք այդ հնարավորությունը չեն բաց թողնի։ Հենց դա է պատճառը, որ Կոմիտասը ընկավ հոգեբուժարան, նրան ուղղակի թուրքական մեծ երեսները ֆրանսիայում հասարակությունից անպատճառ փակեցին։ ԵՎ եթե նրանք այդպեսզի բան չկարողանայն անել, ապա Կոմիտասը չէր փակված լինելու հասարակությունից։ Լուիզ Ֆով-Հովհանիսյանը ճիշտ արեց, որ պաշտպանեց դեսերտացիան, որով հետև եթե նա չպաշտպաներ ապա շատ քիչ մարդիկ կիմանային իրականությունը կապված Կոմիտասի հոգեկան վիճակի հետ։

понедельник, 23 сентября 2019 г.

Ածական վարժություններ

42.
1) Միամիտդ դարձար բանսարկուների ձեռքին խաղալիք։
43.
2) Անցավ կյանքս մի գիշերվա երազի պես։
44.
2) Կյանքս անցողիկ է,աշխարհս ունայն։
45.
3) որոշիչ
46.
3) Ճիշտ է մենք նրանց չենք տեսնում, բայց դրա փոխարենը նրանք մեզ միշտ պահում են իրենց տեսադաշտում։
47.
3) Արքայադուստրն զգում էր այդ երկնային բուրմունքը, արբեցած էր նրանով։
48.
2) անշուշտ, հիմնովին, խաչքար, զորակոչիկ
49.
1) արևելյան, թունավոր, մարդկային, քնքուշ
50.
2) առաջնային, այսպիսի, բարձրորակ, մշտապես

51.

1) Սպանությունը կատարվել էր գյուղից հեռու, և այդ նույն օրից էլ Սիմոնը հանդիպած յուրաքանչյուր մարդու պատմում էր իր գլխով անցածը բոլոր մանրամասնություններով։
52.
3) Ծնողները պարտավոր են իրենց զավակներին որակյալ կրթությամբ զինել։
53.
4) Իրենք թեկուզ մի թեթև բարկացան, բայց դա լավ էր եղել ավելի, քան բոլոր խնամախոսնելով ու նշանդրեքներով ամուսնությունները։
54.
4) Շուկայում նա գերադասում էր մրգավաճառների խանութները, որոնք գրավում էին հրապարակի մեծագույն մասը։
55.
3) Ամեն տեսակ երգ երգեցի. Ամենից լավ տաղն է էլի,
    Սայաթ-Նովի անմահական, դրախտային խաղն է էլի...
56.
Ամենակուլ, ամենազորեղ, ամենահաղթ, ամենագնաց
3) չորսը
57.
Անտանելի, առատաձեռն, մետաքսե, նրբազգաց
2) չորս
58.
3) հնգյակ, եռակի, առաջնային, միավոր
59.
3) Քսանամյա արքայազնը նստեց բազմոցին, և կրկին ջերմ արտասուքըսկսեց հեղեղի նման թափվել նրա աչքերից։
60.
2) Ինձ խմբի ավագ նշանակեցին, ու ես տեսա, որ թեկուզ փոքրիկ, թեկուզ յոթանոց խմբի գլուխ կանգնելն ինձ դուր է գալիս։

вторник, 17 сентября 2019 г.

Երվանդունիների թագավորություն

   Ք. Ա. VII դարի առաջին կեսին հայկական լեռնաշխարհի հարավ-արևմուտքում վերականգնվել էր Հայկազունների ավագ ճյուղի իշխանությունը՝ Սկայորդու գլխավորությամբ։ Սկայորդու որդին Պարույրը միավորեց վանա լճից մինջև Եփրատ ընկած ողջ տարածքը։ Պարույր Նահապետը ճանաչվեց հայոց թագավոր։
   Ք. Ա. 580-570ական թթ. Պարույրի հաջորդներից նշանավոր դարձավ Երվանդ Ա Սակավակրածը, նրա անունով էլ կոչվեծ ճյուղերից մեկը Երվանդական։ Երվանդ Սակավակյացի օրոք հայոց թագավորույունը ուներ քառասուն հազարանոց հետևաք և ութ հազար հեծյալ զորք, որը այդ ժամանակ շատ մեծ թիվ էր կազմում։ Թագավորությունը հասնում էր մի կողմից կուր գետ, մյուս կողմից սև ծով, ինչպես նաև Մարաստան և միջագետք։
   Մարաստանի գերիշխանությունը վերածվեց Ք. Ա. VI դարի կեսին երբ Երվանդ Ա-ի որդին Տիգրան Ա-ը Պարսից արքա Կյուրոս մեծի հետ ապստամբեց Մարաստանի դեմ։ Աբստամբության հաջողությունից հետո Տիգրանի իշխանությունը Հայաստանից բացի տարածվում էր նաև՝ Կապադովկիայի, Վրաստանի և Աղվանքի վրա։ Մովսես Խորենացին գրել է Տիգրան Ա-ի մասին՝ «Նա մեր թագավորներից ամենահզորը և ամենախոհեմն էր և նրանց բոլորից քաջ»։ Տիգրանը մահացավ Ք. Ա. 525 թվականին գահը անցավ նրա որդին Վահագնին։
   Ք. Ա. 521 թվականին բազում պատերազմերից հետո Հայաստանը ճանաչում է Աքեմենյանների գերիշխանությունը, սակայն պարսիկները գնում են որոշ զիճումների։ Երվանդականները ունեին լիակատար ներքին ինքնավարություն, սեփական դրամ։ Ք. Ա. 520 թ. Աքեմենյան տերությունը բաժանվում է քսանմեկ վառչական միավորուների՝ սատրապությունների։ Հայաստանի սատրապությունը շարունակում էին ղեկավարվել Հայկազուն-Երվանդական կողմից։ Հայաստանը՝ որպես Աքեմենյան տերության կազմում մնաց Ք. Ա. 331 թվականը։ Հայաստանը տասներեքերրորդ սատրապությունն էր։ Ք. Ա. 336 թվականից հետո Հայաստանի սատրապ է դարձել Երվանդ Գ, որին էլ վիճակված էր վերականգնել Հայաստանի անկախությունը։

վարժություններ

22.
Դուստր, շուն, մանուկ, հորեղբայր, տանտեր, աղջիկ
3) վեցը
23.
4) փոթորիկ, առու, վայրկայան, սարդ
24.
4) գետաձի, տիկին, քաղաքադուռ, ամառ
25.
1) այգի, արարել, որդի, կաղին
26.
1) գինի, գարի, հայելի, սպասել
27.
4) Անին չէր մոռացել ոչ նրա սև վերարկուն, ոչ գունատ դեմքը։
28.
Գինի, որդի, վարդենի, սոճի, կաղին, գրել, տատ
2) յոթը
29.
4) լեռ, անկյուն, գարուն, փրկություն
30.
4) աներ, հանքատեր, տալ, հորաքույր
31.
1) գիշեր, ամիս, շաբաթ, ժամ
32.
4) երբ, ամառ, այսօր, ժամանակ

33.
2) գարուն, տուն, բազմանկյուն, ջրշուն
34.
1) սյուն, շարժում, տուն, ուրախություն
35.
3) թողություն, սրություն, հիմնասյուն, կարկաչյուն
36.
1) եղբայր, գարուն, դեղատուն, բազմանկյուն
37.
4) բոլորը
38.
4) Գարունը այգիներից բերում էր ծառերի բույրը, մեզ պարուրում անասելի ջերմությամբ։
39.
4) Մի գլորիր ինձ, երբ ընկած եմ ես,
ԵՎ մի կործանիր անօգ գայթածիս։
40.
1) Ժամանակը լավագույն ուսուցիչդ է։

понедельник, 16 сентября 2019 г.

Գրականությունից հանձնարարած շարադրություններ


«Անկախության վերաբերյալ իմ պատկերացումները»
   Իմ պատկերացումով անկախությունը դա այն է երբ մարդուն ոչինչ չի ստիպում իր կամքին դեմ բան անել իր աշխատանքից դուրս բացի օրենքից։ Երբ իր աշխատանքը չի արքելում գնալ ուրիշ երկիրներ։ Անկախ լինելու դեպքում մարդը ոչմեկի գերին չէ և ստրուկը չէ։ Երկրի անկախությունը դա իմ վերաբերմունքով այն է, որ երկիրը ոչ մի ուրիշ երկրին չի ենթարկվում, որ այդ երկրի փոխարեն ոչ մի ուրիշ երկիր որոշումներ չի ընդունում։ Ամենա ուժեղ անկախության օրինակը դա Գրանթ Թհեֆտ Ավտո (ԳՏԱ) համակարգչային խաղն է։ Բայց իրական կյանքում մարդը պետք է ենթարկվի օրենքին և չգողանա մեքենաներ և մարդկանց չսպանի։

հայ-թուրքական հարաբերությունները
   Հայ-թուրքական հարաբերությունները ըստ ինձ շատ վատն են։ Դա զարմանալի չէ, քանի որ թուրքական իշխանությունը ուզում է թալանի ողջ Հայաստանը, յուրացնի բոլոր հայկական հողերը և սպանի բոլոր հայերին։ Հայերն էլ իր հերթին շատ լավ են հիշում այդ ցավերը, երբ սպանվել են միլիոնավոր հայեր մենակ նրա համար, որ հայեր են։ Թուրք ժողովուրդի մեջ կան ոնց լավ այնպես ել վատ մարդիկ։ Մի մասը լավ են վերաբերվում հայերին և ամաչում են իրենց ազգի արածներից, իսկ ուրիշ մասը անիծում են հայերին և հավատում են իրենց պատմության դասագրքերի գրած բոլոր ստերին։ Հայ ժողովրդրի մի մասը գիտաքցում է, որ այդ ամենինչի մեջ մեղավոր են ոչ այնքան մարդիկ ինչքան թուրքական իշխանությունները, իսկ ուրիշ մասը անիծում է այդ ամենինչի համար անգամ սովորական մարդկանց։

Վանի արքաները


Սարդուրի Ա Ք. Ա. 835-825 թ.

Իշպուինի Ք. Ա. 825-810 թ.

Մենուա Ք. Ա. 810-786 թ.

Արգիշտի Ա Ք. Ա. 786-764 թ.

Սարդուրի Բ Ք. Ա. 764-735 թ.

Ռուսա Ա Ք. Ա. 735-710-ական թ.

Արգիշտի Բ Ք. Ա. 710-ականից-685 թ.

Ռուսա Բ Ք. Ա. 685-645 թ.