դերբայներ և բայեր

122.

3) Ծովի մեղմօրոր ալիքները դիպչեցին նրա մերկ սրունքներին, և նա սրթսրթաց։

123.

3) Հետո տիրացուին գրել է տալիս այդ երեք անունները՝ նրան ուրիշ ոչինչ չհայտնելով։

124.

2) Շատ անսպասելի կորում է նաև տիկնոջ հույսը։

125.

3) Մթության մեջ խարխափելով՝ փոքրիկներն առաջ էին շարժվում է հանկարծ իրար կպնելիս սարսափած ճչում էին ու կչկչում։

127.

4) անորոշը և վաղակատարը

128.

3) արածեցնելիս, ասացինք, մոտեցրի, վեր կացա

129.

3) Այդ մենք ենք գալու, որ հինը փոխենք, որ աշխարհին տանք սեր ու խնդություն։

130.

4) վազելիս, նկատելուց, մոտեցել, մեծացել

141.
3) Երեխաները պառկել էին առափնյա քարերին՝ արևկող անելու։

142.

2) Այնպե՝ս գգվող է երեկոն անափ...
177.
4) գրելու էի, գրել է, կգրեր, չի գրել
178.
4) բարձրացնեմ, չի մոռանա, չանցնես, լվանամ
179.
2) մոտեցար, լրեցրեց, թռավ, իջանք

Դերբայներ

116.
2) նստեցնել, սառչալ, ուրախացող, խմեցնել
117.
1) Անձրևի կաթած տեղը մի մեծ խոռոչ էր բացվել։
118.
2) Դաշտի խաղաղության մեջ քնքշորեն բուրացող ծաղիկները մի պահ մեղմեցին նրա հոգու ցավը։
119.
1) Գարնանային արևը հալեցրել էր ձյունը, ու վարարած գետերը դուրս էին եկել իրենց ափերից։
120.
3) Շատ կարդալուց վնաս չկա։
121.
1) Ապրելուց քաղցր է մեռնել քեզ համար։

Բայեր

111.

1) խազմզել, պատռտել, վազվզել, քաշքշել

112.

4) թրթռալ, հեղեղել, պատռտել, կտրատել

113.

3) Այն ժամանակ, երբ շեն էր Մանասի խրճիթը, Օրանջիայի ձորակում մասրենիներ չկային, տան պատերի վրայով խլեզները չէին վազվզում, վայրի վարդերի տեղ բոստանում վարունգն էր ծաղկում։

115.

Գտա, մտա, տեսավ, կերանք, հասած, թող

4) վեցը

Հայոց լեզվի տնային

100.

Թվացել, ասաց, բարձրացել, հասան, հեռանում, մտան

3) վեցը

101.

2) հեռացել են, շտապեցին, գովերգեցին, պիտի խոսեիր

102.

4) գրոտել, կարդալ, մեղանչել, տնկել

103.

4) ուտել, հագնել, սովորել, խմել

104.

4) Բողարը ջահել շուն էր, գայլից դեռ մի քիչ վախենում էր, այդ պատճառով էլ հաչում էր դեռ հեռվից։

դերանուներ

61.

1) Այդ ժողովից մի քանի օր հետո Նիկողոս աղան զարհուրելի ծաղրուծանակի ենթարկվեց։

63.

1) ՈՒսուցիչը նստաց էր դահլիճի տասներեքերրորդ շարքում։

64.

2) նրանք, որտեղ, նմանօրինակ, բոլոր

65.

1) այսինչ, այստեղ, այսպես, այսօրինակ

66.

3) ինքնուրույն, ինքնին, ինքսըտինքյան, ինքներեն

67.

2) Այլ է կարոտը հիմա հրավառ ու բորբ։

68.

4) Թագավորը տագնապած ու հուզախռով հայտնում է բոլորին, որ խուճապի մեջ չընկնեն և սպասեն նոր լուրերի։

69.

1) Ակսել Բակունցն առասպելի հերոսի պես ընդամենը մի քանի տարում սովորական գյուղթղթակցից դարձավ մեծ գրող։

70.

1) ամեն մի, այսչափ, որքա՞ն, ինչպիսի՞

71.

2) Ինչքա՜ն ցավ եմ տեսել ես,

    Ներգ ու դավ եմ տեսել ես։

72.

3) Ի՞նչ է ասում այդ գիրքը և ի՞նչ է բառբառում։

73.

3) ոչ մի, ուրիշ, քանի՞, ինչ-որ

74.

3) Մյուսների պես նա մոտեցավ ինձ ձեռք տալու, տխերի ծայրերն իրար դիպան, քիչ մնաց՝ ընկներ։

75.

1) երեքը

76.

2) երկուսը

Էս, իրար

77.

1) մեկ- ուր

78.

2) այսինչ, ուր, որոշ, որևիցե

79.

4) Եվրոպացի կանայք ու տղամարդիկ հավատացին, որ այդ արվեստը շատ հին է։

80.

3) ոմն, այսպիսի, նույնպես, այնտեղ

Ածական վարժություններ

42.

1) Միամիտդ դարձար բանսարկուների ձեռքին խաղալիք։

43.

2) Անցավ կյանքս մի գիշերվա երազի պես։

44.

2) Կյանքս անցողիկ է,աշխարհս ունայն։

45.

3) որոշիչ

46.

3) Ճիշտ է մենք նրանց չենք տեսնում, բայց դրա փոխարենը նրանք մեզ միշտ պահում են իրենց տեսադաշտում։

47.

3) Արքայադուստրն զգում էր այդ երկնային բուրմունքը, արբեցած էր նրանով։

48.

2) անշուշտ, հիմնովին, խաչքար, զորակոչիկ

49.

1) արևելյան, թունավոր, մարդկային, քնքուշ

50.

2) առաջնային, այսպիսի, բարձրորակ, մշտապես

51.

1) Սպանությունը կատարվել էր գյուղից հեռու, և այդ նույն օրից էլ Սիմոնը հանդիպած յուրաքանչյուր մարդու պատմում էր իր գլխով անցածը բոլոր մանրամասնություններով։

52.

3) Ծնողները պարտավոր են իրենց զավակներին որակյալ կրթությամբ զինել։
53.

4) Իրենք թեկուզ մի թեթև բարկացան, բայց դա լավ էր եղել ավելի, քան բոլոր խնամախոսնելով ու նշանդրեքներով ամուսնությունները։

54.

4) Շուկայում նա գերադասում էր մրգավաճառների խանութները, որոնք գրավում էին հրապարակի մեծագույն մասը։

55.

3) Ամեն տեսակ երգ երգեցի. Ամենից լավ տաղն է էլի,

    Սայաթ-Նովի անմահական, դրախտային խաղն է էլի...

56.

Ամենակուլ, ամենազորեղ, ամենահաղթ, ամենագնաց

3) չորսը

57.

Անտանելի, առատաձեռն, մետաքսե, նրբազգաց

2) չորս

58.

3) հնգյակ, եռակի, առաջնային, միավոր

59.

3) Քսանամյա արքայազնը նստեց բազմոցին, և կրկին ջերմ արտասուքըսկսեց հեղեղի նման թափվել նրա աչքերից։

60.

2) Ինձ խմբի ավագ նշանակեցին, ու ես տեսա, որ թեկուզ փոքրիկ, թեկուզ յոթանոց խմբի գլուխ կանգնելն ինձ դուր է գալիս։

վարժություններ

22.

Դուստր, շուն, մանուկ, հորեղբայր, տանտեր, աղջիկ

3) վեցը

23.

4) փոթորիկ, առու, վայրկայան, սարդ

24.

4) գետաձի, տիկին, քաղաքադուռ, ամառ

25.

1) այգի, արարել, որդի, կաղին

26.

1) գինի, գարի, հայելի, սպասել

27.

4) Անին չէր մոռացել ոչ նրա սև վերարկուն, ոչ գունատ դեմքը։

28.

Գինի, որդի, վարդենի, սոճի, կաղին, գրել, տատ

2) յոթը

29.

4) լեռ, անկյուն, գարուն, փրկություն

30.

4) աներ, հանքատեր, տալ, հորաքույր

31.

1) գիշեր, ամիս, շաբաթ, ժամ

32.

4) երբ, ամառ, այսօր, ժամանակ

33.

2) գարուն, տուն, բազմանկյուն, ջրշուն

34.

1) սյուն, շարժում, տուն, ուրախություն

35.

3) թողություն, սրություն, հիմնասյուն, կարկաչյուն

36.

1) եղբայր, գարուն, դեղատուն, բազմանկյուն

37.

4) բոլորը

38.

4) Գարունը այգիներից բերում էր ծառերի բույրը, մեզ պարուրում անասելի ջերմությամբ։

39.

4) Մի գլորիր ինձ, երբ ընկած եմ ես,

ԵՎ մի կործանիր անօգ գայթածիս։

40.

1) Ժամանակը լավագույն ուսուցիչդ է։

Հայոց լեզվի վարժությունները

11.

2) սերմնացան, զորամաս, անասնապահ, հրձիգ

12.

1) տեսակետ, օրացույց, շարասյուն, ռուս

13.

Մեծատուն, կրունկ, նստացույց, գրավատուն, գրոշ, հացատուն, պատճեն

4) յոթի

14.

1) գործատերեր, նշագեղձեր, կողմնացույցներ, լեզվաբաններ

15.

2) տոհմածառեր, հենասյուներ, թոռնատերեր, քղանցքներ

16.

1) բամբիռներ, վերնագրեր, հողաթմբեր, ծոռեր

17.

Ճամփեզրեր, քարայծներ, մանկագիրներ, սպիեր

1) չորսում

18.

4) իրար, օրվա, տիկնոջ, թառմայի

19.

4) մարդուց, գինուց, ամուսնուց, այգուց

20.

1) ձիուց, պատարագից, գոտուց, մարդուց

շտեմարանի վարժություններ

1.

2) խռչակ, պարույկ, թուխպ, ճամփորդ

2.

2) շոյանք, մոմլաթ, հարված, կանթեղ

3.

Ունելի, կիսադեմ, արդուզարդ, շարական, գլխագին

2) հինգը

4.

1) տոհմածառ, հենասյուն, պատվիրակ, պտուտակ

5.

1) տանուտեր, պատկեր, հավաք, միտք

7.

4) գիշերներ, պատճեններ, բեռներ, վարչատուններ

8.

Զորք, տնօրհնեք, կարծիք, տարիք, միտք

2) հինգը

9.

3) վագր, համերգաշար, թռչնաբույն, մեծատուն

10.

2) մենապար, մեկնակետ, գիսաստղ, ճամփեզր

Համակարգչային խաղերի թարգմանություն հատվածներով

   Ես կանգնած էի ամպրոպի մոտ։ Ես հասկանում էի, որ եթե ես չսպանեմ նրան նա կսպանի իմ ցեղը։ Եվ ես հանեցի պապուս տոզը և գնացի նրան սպանելու, բայց ես չգիտեյ որտեղ էր նա։ Ես փնտրեցի նրան և սպանեցի, բայց երբ ես դիակի երեսին նայեցի ես հասկացա, որ դա սուտ մարդուկ է։

   Գրով ստրիտ տունս։ Ամեն դեպքում տենց էր, քանի ես ամենինչ չկորցրեցի։

   Սվիտ, Սմոկ ո՞րտեղ էք տղերք։

(հեռախոսի զանգ)

—   Կառլ, շուտ արի Սևիլ, դրանց տղերքը ինձ, և իմ ընկերուհուն գերի են վերցրել, և ուզում են մեզ սպանել։

—   Հենց հիմա գալիս եմ։

   Բոլորը ինձ թմրանյութի խաթեր դավաճանում էին։ Իմ հարազատներից մնացին՝ Կենդլ քուրը, Սվիտ եղբայրը և Կենդլի Ցեզր ընկերը։ Բայց Սվիտը կորել է և ես պարտավոր եմ իրան փնտրել։

—   Տորենո, բայց ո՞նց ես քեզ սպանել էի։

—   Կառլ դու ինձ դրել էիր քո թմրամոլ ընկեր-թշնամիներից մեկի տեղը, բայց դա չի ճշմարտությունը։ Ճշմարտություն այն է, որ ես ԱՄՆ-ԱԱԾ-ից եմ, իսկ քո եղբայրը բանտում է և եթե դու իմ վրա աշխատես ես նրան կազատեմ։

—   Ի՞նչ պետք է անեմ։

—   Սկզբի համար քրոչդ ընկեր Ցեզարի հետ պետք է նարկոբառոնների բեռնատարը գողանաս և մեր ավտոտնակում թողնես։ Ցեզարին չի կարելի պատմել այդ ամենինչի մասին։ Ասա, որ ուղղակի սովորական թալան է։

—   Կառլ ինչքան փող ունես։

—   Շատ քիչ, ՔՐԱՇ-ը ինձ թալանել է և թողել ինձ երկու կոպեկ։

—   Հեսա քեզ գարեջրի համար։ (տալիս է երկու հարյուր դոլար)

—   Տոմմի ջան, ախպեր զագառդ ո՞նց է։

—   Բայց ես զագառ չունեմ։

—   Նույն ձևի, ոնց իմ փողերը։

—   Պարզ է, մենք Կենի հետ դրանով զբաղվում ենք, հանգիստ եղիր փողերիդ համար Սոնի։

—   Քո պատճառով պլաններս մտան մեծ հետույք։

—   Իսկ դու ինչ էիր ուզում, նա սպանել էր իմ եղբորը, թե դու մտոծում ես, որ ես կարող եմ դա այդպես հեշտ մարսել։

խաղերի հատվածները հայերեն

   Այս երեկո ես գնացել էի գաստրոնոմ, լեյտենանտ Ստեցենկոն կրակում էր օդին, իսկ երբ ես մոտեցա նա ինքնասպան եղավ։ Երկու վարկյանից գաստրոնոմի սենյակների մեկից դուրս եկավ կոնտրոլյոր և հարձակվեց իմ վրա, բայց ես իրեն սպանեցի։ Ես միացա գնդապետ Կովալսկիին և ասացի․

—     Ստեցենկոն մահացել, ցնդել էր, կրակում էր, իր կողքը հայտնվեց և ոչնչացվեց կոնտրոլյոր։

—     Վայ-վայ այս խեղճնել, լավ է գոնե սպանեցիր, հաստատ կոնտրոլյորի պատճառով էր այս ամենը։

   Ես եկա Կովալսկիյի մոտ և նա ինձ ասեց։

—     Մայոր մենք հետույքի մեջ ենք, տղաների մահանալուց հետո սա օպերացյա չի, աբսուրդ, էվակուացիա չի սպասվում, իսկ սենց կորուստներով զինվորների մեջ շուտով ոչմեկին էվակուացիայել չի լինի։ Ես ուղարկել եմ տղեքին մանկապարտեզի մոտ, բայց նրանց հետ կապը մանկական այգում կորավ։ Խնդրում եմ ճարիր տղերքին, կամ էլ գոնե այն ինչ նրանցից մնաց։

   Ես Սիդորովիչի խնդրանքով վերադառնում էի այն գետի մոտ, որտեղ տեսել եմ Լուկին և Բիզոնին, բայց երբ ես այնտեղ եկա նրանք արդեն մահացած էին։ Ես ճարեցի տարորինակ մի բան պայուսակում, որը գտնվում է տրակտորի կողքը։ Ես եկա Սիդորովիչի մոտ և պատմեցի նրան ամեն ինչ․

—     Դե ճարեցի՞ր։

—     Մենակ նրանց դիակները։

—     Ո՞նց։

—     Նրանք մահացել էին գետի մոտ։

—     Գոնե մի բան ճարեցի՞ր։

—     Ճիշտ ասաց այսպիսի տարօրինակ բան։

—     Սա կսենոմորֆիյ է։

—     Ի՞նչ է։

—     Կսենոմորֆիյ, դրանք զոնայի կենտրոնում շատ են։

—     Դու գիտես զոնայի կենտրոնի ճանապարհ՞ը։

—     Ես չե, իմ մարդիկ։

Վերլուծական հաշվարկ

   Այս ուսումնական տարվա ընթացքում ես կատարեցի տարբեր աշխատանքներ։ Հին շտեմարանից ես կատարել եմ համարյա թե հարյուր հիսուն վարժություն, մի քանի միջին դպրոցի թեմաներով վարժություններ և նոր շտեմարանից մոտ հիսուն վարժություն։ Հայ գրականությունից ես կատարել եմ տարբեր գործարքներ՝ օրինակ տարբեր հայ գրողների բանաստեղծությունների և պոեմների վերլուծություններ, գրել եմ մի քանի շարադրություն Համո Սահյանի տողերները վերնագիր օգտագործելով և մի քանի փոքր պատմություն եմ վերլուծել հնդկական գրողների։

ինչ հաջողություններ և ձեռքբերումներ ունենք

   Ես այս ուսումնական տարի ունեի շատ հաջողություններ և ձեռքբերումներ։ Ես ծանոթացա հնդիկ գրողների փիլիսոփայության հետ, որը ավելի բարակ է ընդգծում մարդկային լավ և վատ կողմերը, քան ուրիշ երկրների փիլիսոփաններինը։ Ձեռքբերում էր նաև այն, որ ես կարողանում եմ ավելի գրագետ հայերեն գրել, քան նախորդ տարիներում։ Իմ ընտանիքում գրագետ հայերեն գոյություն չկա՝ մայրիկս հայերեն կարողանում միայն խոսել և կարդալ, նա կարող է գրել, բայց որոշ տեղերը կարող իրեն գրագետ սխալներ թույլտալ։ Հայրս ընդհանրապես հայերեն չգիտի, այն քսանհինգ տարվա ընդացքում, որ նա ապրում է Հայաստանում, նա ընդամենը երկու-երեք արտահայտություն է սովորել։ Մորեկան հարազատներից շատերն էլ նույնպես չեն փայլում հայերենով գրագետ։ Հոր հարազատներիցս բացի իրենից Հայաստանում (այն ոչ թե 2000 կիլոմետր Հայաստանից) ապրում է միայն քավոր և քավորկինս։ Քավորս սովորում է հայերեն և ունի լավ շարժումներ։

Գոյականների հոգնակի ձևերը

Գոյական անուն

 1։ Դո՛ւրս գրել այն բառերը, որոնցում գրաբարյան ն վերջնահնչյունը հոգնակիի կազմության ժամանակ չի վերականգնվում, բայց վերականգնվում է բառակազմության ժամանակ։
Կողմ, բեռ, գառ, դուռ, մաս, թոռ, լեռ, ծունկ, ծոռ, հարս, սերմ, ձուկ, մուկ,
նուռ։

Դուռ, գառ, բեռ, թոռ, լեռ, ծունկ, ծոռ, ձուկ, մուկ․

 2։ Առանձին սյունակներով դո՛ւրս գրել եզակի և հոգնակի
գոյականները։ Երեք եզակի և երեք հոգնակի գոյականներով կազմել նախադասություններ։
Ես նայում եմ սեգ Արագած սարին,

Դարերի ձյուն կա նրա կատարին,

Ժայռեր կան այնտեղ շանթերից կիսված,

Հողմերից ծեծված, արևից կիզված,

Եվ անդունդներ կան գագաթներն ի վար

Վշտի պես խորունկ, ցավի պես խավար…

Սակայն լանջերին արև՜ է, գարո՜ւն,

Աղբյուրն է խոսում, խայտում է առուն,

Բուրմունքը թևին՝ զեփյուռն է խաղում,

Բոսոր կակաչն է հովից ծիծաղում,

Ծաղիկն է բուսնում ժայռին ու քարին,

Թեկուզ դարերի ձյուն կա կատարին,

Թեկուզ հողմածեծ գագաթներն ի վար

Անդունդներ կան մութ, վշտի պես խավար։

Վահագն Դավթյան

եզակի․ Արագած, սար, կատար, արև, վիշտ, ցավ, արև, գարուն, աղբյուր, առու, զեփյուռ, բուրմունք, հով, ծաղիկ, ժայր, քար, դար, ձյուն, կատար, վար, վիշտ, կակաչ, ձյուն

Հոգնակի․ դարեր, ժայռեր, շանթեր, հողմեր, անդունդներ, գագաթներ, լանջեր

Երբ մեզ ասեցին, որ ձյուն է գալու մենք չհավատաացինք։

Ես ասեցի իմ ընկերոջը, որ ավելի լավ է մեկ կակաչ նվիրել քանզի ոչինչ չնվիրել։

ՄԵշեկ դար է հարկավոր, որ այս լանջերը հասկանալ։

Շանթեր այս գյուղում այնքան հաճախ էին գալիս, որ մեկ օր նույնիսկ ամբողջ գյուղը շանթի մեկ հարվածից այրվեց։

Դարեր անցան, բայց հայերը չկորցրին իրենց հզորությունը։

3։ Գտնե՛լ, թե որ շարքերի բոլոր բառերի հոգնակին է կազմվում –եր վերջավորությամբ։
1. բեռնարկղ, բառատետր, բնագիր, պատմագիր
2. գլխաշոր, դեղատոմս, ձկնորսանավ, ամսագիր
(3). ածխակույտ, ակնաբիբ, բաժնետեր, դասաժամ
4. եզրաշերտ, թաղամաս, լաստանավ, զարդասյուն
(5). մեղրամոմ, յուղաբիծ, նավթահոր, շնագայլ
6. ջրաբույս, սառցադաշտ, որմնանկար, վարելահող
7. անվաճաղ, արքայատոհմ, բնակվարձ, գետաձի
(8). գիտափորձ, զոդաձող, երկաթալար, էլեկտրասարք
9. թոնրատուն, ճամփեզր, մատենացանկ, թիթեղագործ
(10). մեկնակետ, մարզաձև, ջրաշիթ, ուրվագիծ

4։ Գտնե՛լ, թե որ շարքերի բոլոր բառերի հոգնակին է
կազմվում –ներ վերջավորությամբ։
1. գորգագործ, որմնադիր, մեղվաբույծ, էքսկավատորավար
2. ածխահատ, գյուղատնտես, այգեգործ, երգիծաբան
3. հանդիսատես, հատապտուղ, էլեկտրամուրճ, հեքիաթագիր
4. հրուշակագործ, ձիթաբլիթ, հերթապահ, մանկաբույժ
(5). պատգամ, պատճեն, ջրատար, սննդամթերք
6. տիեզերագնաց, ուղղաթիռ, փականագործ, քարայր
7. քարհատ, առակագիր, ատամնաբույժ, արգելացանց
(8). բնանկար, գաջագործ, դեղասրվակ, խճանկար
9. ծաղկաբույծ, համազգեստ, հատապտուղ, մեդալակիր
10. նորաբնակ, շերամապահ, սերնդակից, վաճառատեղ

ուղղագրություն

1. Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության լրացնելով է կամ ե։
Այժմեական, անէական, անպատեհ, առեջ, առօրեական,
անվրեպ, գոմէշ, գրեթե, դողերոցք, ելևէջ, երբևէ, երբևիցե,
էլեկտրաէներգիա, էմալե, ինչևէ, ինչևիցե, լայնէկրան, խեցի, կրետ,
հէկ, հապճեպ, հիպոթեզ, հյուլե, հնէաբան, մանանեխ, մանրէ,
միջօրեական, որևէ, որևիցե, պոեմ, սեթևեթել, վայրէջք, տիեզերք,
տոթակեզ, տրիոլետ, քրիստոնեական։

2. Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության լրացնելով օ կամ ո։
Ականջօղ, ամանորյա, ամենօրյա, անօգնական, անօթևան, անորոշ,
ապօրինի, արծաթազոծ, բացօթյա, բնօրրան, գազօջախ, գիշերուզոր,
գիշերօթիկ, զորք, լավորակ, կեսօր, հանապազորդ, հանապազօրյա,
հոգս, հօդս ցնդել, հոտնկայս, մեղմօրոր, մեղմորեն, միօրինակ,,
նախօրոք, ոսկեզոծ, ջրօրհնեք, վաղորդայն, վաղօրոք, տասնօրյակ,
տարորոշել, տափօղակ, օրըստօրե, օրորել։

3. Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության լրացնելով ը տառը։
Ակնդետ, ակնթարթ, անակընկալ, անընդհատ, առընթեր,
առնչվել, գույնզգույն, դասընթաց, դասընկեր, երկընտրանք,
ինքնստինքյան, լուսնկա, խոչընդոտ, կորնթարդ, համընկնել,
հյուրընկալ, ձեռնտու, ճեպընթաց, մերթընդմերթ, նորընտիր,
որոտնդոստ, սրընթաց, ունկընդիր։