Մաքուր շրջապատ

Այսօր ընկեր Էմանուելի գլխավորությամբ մենք գնացել էինք բուսաբանական այգի։ Մենք մասնակցում էինք մի մեծ էկոլոգիական միջոցառման, որի նպատակն էր մաքրել այգին աղբից։ Կենտրոնական մասում այգին շատ գեղեցիկ էր և մաքուր.

Բայց երբ միքիչ շեղվեցինք այգու կենտրոնից ականատես եղանք այն աղբին, որը տարիներով կուտակվում էր։ Մենք մեծ եռանդով անցանք աշխատանքի և մեծ քանակով աղբ հավաքեցինք։

 Հոգնած բայց մեծ ոգևորությամբ վերջացրեցինք մեր աշխատանքը։

Հրանտ Դինք

համացանցի օգնությամբ փորձիր պարզել` ով է Հրանտ Դինքը

  Հրանտ Դինք (արևմտահայերեն գրությամբ՝ Հրանդ Տինք), ծնվել է սեպտեմբերի 15-ին 1954 թվականին({{padleft:1954|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:15|2|0}}) Մալաթիայում, մահացել է Թուրքիայում (Ստամբուլում) հունվարի 19-ին 2007 թվականին({{padleft:2007|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:19|2|0}}), պոլսահայ լրագրող, Թուրքիայում հայերեն և թուրքերեն լեզուներով տպագրվող միակ ամսաթերթի՝ «Ակոսի» գլխավոր խմբագիրը, Թուրքիայի մտավորականերից մեկը, ով հայտնի էր իր անվախ ելույթներով, քաղաքական ամենախճճված խնդիրները մեկնաբանող համարձակ հոդվածներով։

  Հրանտ Դինքը 7 տարեկան ժամանակում գախթում է Մալաթիայից Ստամբուլ։ Ավարտում է Ստամբուլի պետական համալսարանի կենսաբանության և փիլիսոփայության ֆակուլտետը։ Ծառայությունից հետո դառնում է լրագրող, և 1996 թվականում հիմնում է «Ակոս» երկլեզու թերթը։ Ունի երեք զավակ։

Հայ ազատագրական պայքար

Իմ կարծիքով՝ մենք հայերս պետք է ապավինենք միայն մեր ուժերին, այն ոչ թե եվրոպական կամ ռուսական ուժերի վրա։ Այս եզրակացությանը ես եկել եմ ուսումնասիրելով հայոց պատմությունը։ Երբ ուսումնասիրում ենք հայկական կոտորածները և պատերազմները, մենք հասկանում ենք՝ որ կարողացել ենք հաղթել միայն այն դեպքում երբ հույսը դրել ենք հայ զինվորի վրա։ Դրա ապացույցը եղել է Արցախյան հաղթանակը։ Ավելի վաղ շրջանում՝ Սարդարապատի հաղթանակը։ Այսօր երբ ռուսաստանը զենք է վաճառում ադրբեջանին, իսկ եվրոպացիները պաշտպանում իրենց նավթային շահերը, հայ զինվորը մեր կայունության միակ երաշխիքն է։ ԵՎ այդպես եղել էր միշտ։

Հայ Մուկը

Հարցեր և առաջադրանքներ

• փորձիր նկարագրել կամ պատկերել Վախ ասվածը:

Վախը դա այն զգացողությունն է՝ երբ մարդը կամ էլ կենդանին ինչ-որ բանի պատճառով շփոթվում է։ Վախը կարով է մեզանից թույլ, կամ էլ անվտանգ բանի հանդեպ՝ թուլություն և շփոթմունք առաջացնել։ Վախից շատ կայսրներ նույնիսկ պատերազմներ են հայտարարել։ Բայց եթե մենք հավաքենք մեր գիտակցությունը և կարողանանք ադապտացվել իրավիճակին՝ մենք հեշտությամբ կկարողանանք դուրս գալ անելանելի վիճակից։

• ինչով Արտաշը նման չէր մյուս մկներին։

Արտաշը ուրիշ մկներից տարբերվում էր խիզախությամբ։ Այնպես ոնց-որ ինքը վախեցրեց Ռալֆին, դա կարող էր անել միայն խիզախությամբ և ինքնակամքով տարբերվող մուկը։ Այդպես էլ մարդիկ, մարդը գերի է իր վախերի և եթե ինքը կարենա պայքարել նրանց դեմ, ապա նա չի մահանա, և ոչ էլ կվնասվի որևէ մանրուկից։

• այս պատմությունը դաս եղավ քեզ համար, թե ոչ:

դժվար է ասել, որովհետև մենք բոլորս մեր վախերի գերիներն ենք։ ԵՎ մենք կարող ենք գիտակցել այն, որ վախը դա հոգեկան խոչնդոտ է, բայց միևնույն է մենք շարունակելու ենք ինչ-որ բանից ընկճվել։ Սակայն ամեն դեպքում պետք է փորձել հաղթահարել վախը։ Եթե մարդը գնա իր վախերի ետևից, չպայքարի նրանց դեմ՝ իր կյանքը կդառնա սարսափելի։

Հակոբ Ջուղայեցի

Հակոբ Դ Ջուղայեցի, հայ հոգևորական, ամենայն հայոց կաթողիկոս 1655-1680 թվականներին։
 1655 թվականի ապրիլի 8-ին օծվելով Ամենայն Հայոց կաթողիկոս՝ Հակոբ Դ Ջուղայեցին կարճ ժամանակ անց այցելել է Սպահան՝ նպատակ ունենալով հանդիպելու այդ ժամանակ Մայր Հայրենիքի հասարակական-քաղաքական, գիտամշակութային ու գաղափարական-եկեղեցական կյանքին տոն ու ընթացք տվող Ջուղայի հայության հետ, ինչպես նաև տեսակցել պարսից շահի հետ։ Արժանանալով պարսից շահի ընդունելությանն ու բարյացակամ վերաբերմունքին՝ Հակոբ Դ Ջուղայեցին կարողացել է կարգավորել Մայր Աթոռի առջև ծառացած խնդիրները և իրավունք ստացել ծավալելու տնտեսական-բարենորոգչական, շինարարական ու լուսավորական գործունեություն։ Այդ տեսակետից նրա առաջին ձեռնարկումը եղավ Մայր Տաճարի զանգակատան ընդհատված շինարարության վերսկսումն ու ավարտումը, որի օծումը տեղի ունեցավ 1658 թվականի սեպտեմբերին, Խաչվերացի օրը։
 Հակոբ Դ Ջուղայեցին, ձեռնամուխ լինելով Մայր Աթոռի տնտեսության բարեկարգմանը, ձեռք է բերում վանքապատկան նոր գյուղեր ու կալվածքներ, կառուցում ջրանցքներ, ջրամբարներ, ջրաղացներ և համանման այլ շինություններ։ Շարունակելով Փիլիպոս Ա Աղբակեցու կրթական ու լուսավորական գործունեությունը՝ Հակոբ Դ Ջուղայեցին զարկ է տալիս Մայր Աթոռի մշակութային ու մատենագրական կյանքին, մասնավորապես ավարտին է հասցվում Փիլիպոս Ա Աղբակեցու մահից հետո ընդհատված «Գիրք պատմութեանց» կոթողային երկը, իսկ տպագրական գործունեության նպատակով Եվրոպա է գործուղել նախ Մատթեոս Ծարեցուն, ապա Կարապետ Ադրիանացուն, իսկ 1662 թվին՝ Ոսկան Երևանցուն, որը հսկայական ջանքերի գնով կատարել է գիտահրատարակչական իսկական սխրանք. 1666 թվին սկսեց և 1668 թվին ավարտին հասցրեց Աստվածաշնչի հայերեն առաջին հրատարակությունը։
 Հակոբ Դ կաթողիկոսը մեծամեծ գործերով և արժանի հովվապետության շնորհիվ ժամանակակիցների հիացմունքին ու գովասանքին է արժանացել և ունեցել է մեծ հեղինակություն։ Նույնիսկ նրա հեղինակությունը ճանաչում էր Աղվանից եկեղեցին։ Հայրապետի իշխանությունը տարածվում էր նաև թուրք իշխանների և Երևանի խաների վրա։

Իսրայել Օրի

 Իսրայել Օրի (1659-1711), հայ ազգային–ազատագրական շարժման գործիչ է: Իսրայել Օրու գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել ժամանակի ազգային-ազատագրական պայքարի գաղափարների ձեւավորման հարցում։ Օրին հիմնել է պայքարի ռուսական կողմնորոշումը։

 Սյունիքում և Արցախում ունենալով գաղափարակիցներ՝ նա արմատավորեց Հայաստանի ազատագրության գաղափարը նրանց մեջ։ Արդյունքում իր մահից մեկ դար անց Արևելյան Հայաստանը միացվեց Ռուսական կայսրությանը:

 1680 թվականին Օրին մեկնել է Վենետիկ, 1683 թվականին՝ Փարիզ, որտեղ ծառայել է ֆրանսիական բանակում, մասնակցել է Անգլիայի հետ պատերազմին, գերի ընկել: Ազատվելուց հետո մեկնել Գերմանիա:

 1698 թվականին կուրֆյուրստ Հովհան Վիլհելմին ներշնչել է Հայաստանը նվաճելու, նրա թագավորը դառնալու և Օսմանյան կայսրության թիկունքում անկախ Հայաստան ու Վրաստան կազմավորելու միտքը։ Հովհան Վիլհելմը համաձայնել է և Իսրայել Օրու միջոցով թղթեր հղել Արևելյան Վրաստանի (Քարթլի-Կախեթի) Գեորգի XII թագավորին, հայ մելիքներին, Ամենայն Հայոց և Աղվանից կաթողիկոսներին և մանրամասն տեղեկություններ խնդրել Հայաստանի ու հարակից երկրների տնտեսական, քաղաքական ու ռազմական պայմանների մասին։

 1698 թվականի օգոստոսին Իսրայել Օրին ժամանել է Վիեննա՝ ավստրիական Լեոպոլդ I կայսրից ևս հուսադրող գրություն ստանալու, սակայն մերժվել է Թուրքիայի հետ սկսած խաղաղության բանակցությունների պատճառով։ Այնուհետև մեկնել է Ֆլորենցիա, ստացել Տոսկանյաի դուքս Կոզմաս III–ի համաձայնությունը և 1699 թվականին ուղևորել Հայաստան։

 Հայաստանում և Վրաստանում իրադրությունը կտրուկ փոխվել էր։ Նախկինում ապստամբ Գեորգի XI–ը հնազանդվել և գտնվում էր Սպահանում, իսկ Հայոց կաթողիկոս Նահապետ Ա Եդեսացին ու Գանձասարի Սիմեոն կաթողիկոսը չեն արձագանքել Իսրայել Օրու ձեռնարկմանը։

 Իսրայել Օրուն հաջողվել է Անգեղակոթ ավանում ապրիլին գումարել Սյունիքի 11 մելիքների խորհրդաժողով, որտեղ կազմվել են գրություններ՝ ուղղված Հովհան Վիլհելմին, Հռոմի պապին, ավստրիական կայսրին, Տոսկանայի դքսին և ռուսաց ցար Պետրոս Մեծին՝ Հայաստանի ազատագրության գործին սատարելու խնդրանքով։

անհատական աշխատանք

1.
ա) 57+0,3=57,3 բ) 1-14+0,93=-12,07
2.
ա)1/3=0,75 բ) 1 12/25=1,49
3.ա)3 57/100 բ)7/1000
4.
ա)1/3=0,(3) բ)1/7=0,(142857)
5.
ա)0,3(4)=3/10+4/100*10/9=27+4/90=31/90 բ)0,(3)=1/3
6.
(³-/16)*(³-/16)²=(³-/16)³=16 0,1/0,00001=10000
7.
ա)3/(-/7+1)*(-/7-1)=(3-/7+3)*(-/7-1)/6 բ)a²+b²(-/a+-/b)*(-/a - -/b)/a-b
8.
ա)a -²/³ / a¹/⁸= a -¹⁹/²⁴ բ)a -¹/⁴*a¹/⁴/=1
10.
b+5+6-b+2-/(b+5)*(6-b)=25 2-/(b+5)*(6-b)=14 -/(b+5)*(6-b)=7
11.
ա)¶/6 բ)5¶/3
12.
ա)3*180=540 540:5=108  բ)180*7=1260 1260:12=105 -105
13.
ա)¶/3, ¶/3, ¶/3. բ)¶/2, ¶/4, ¶/4.
14.
ա)sin1620=0 բ)1/2+ -/2=2-/2+1/2  գ)-/3*(- -/3/3)+0=-/3*-/3 /3= -3/3=-1
15. ա)I-ին բ)I-ին
16. 1980/4=495 sin135=-/2 / 2 cos135=- -/2 / 2 tg135=-1 ctg135=-1